Het Tsjechische schooljaar kent een lange zomervakantie van negen weken, een korte herfstonderbreking eind oktober, een kerstvakantie van rond twee weken, de bijzondere pololetní prázdniny van één dag, de regionaal gespreide jarní prázdniny van een week in de winter en een korte paasvakantie. Daarnaast zijn er losse feestdagen en de directievrije ředitelské volno. Hieronder staat het complete beeld: de vaste vakanties, de eendaagse halfjaarvakantie, de over zes groepen verdeelde voorjaarsvakantie, de directeursdagen en de feestdagen.
De vaste vakanties
De hlavní prázdniny, de hoofdvakantie, beslaat juli en augustus en duurt rond de negen weken. Het is verreweg de langste onderbreking en het moment waarop het hele land tegelijk vrij is. Door het jaar zijn er verder een herfstvakantie van slechts enkele dagen eind oktober, een kerstvakantie van eind december tot begin januari en een paasvakantie van enkele dagen rond Pasen. De zomer is dus het enige lange blok; de overige onderbrekingen zijn kort.
De pololetní prázdniny: één dag na het rapport
De pololetní prázdniny is een eendaagse schoolvakantie op de laatste vrijdag van januari, direct na het uitreiken van het vysvědčení, het halfjaarrapport. Het is de kortste vaste vakantie in de Tsjechische kalender en heeft vooral een symbolische functie: ze trekt een streep tussen het eerste en het tweede halfjaar, want het schooljaar is in twee semesters met elk een eigen rapport verdeeld. De dag ligt kort voor de voorjaarsvakantie, zodat het voor sommige gezinnen samen met het weekend een lang weekend vormt vlak voor de jarní prázdniny aanbreekt.
De jarní prázdniny in zes groepen
De jarní prázdniny, de voorjaarsvakantie van één week, is verdeeld over zes regionale groepen die na elkaar vrij zijn, zodat de vakantie zich over zes opeenvolgende weken in februari en maart uitstrekt. Elk kind heeft gewoon één week vrij, maar welke week hangt af van het district: het ministerie verdeelt de zesenzeventig districten over die zes groepen. Een groep bestaat doorgaans uit een hele regio aangevuld met enkele ver weg gelegen districten elders in het land, zodat in geen enkele week een aaneengesloten landsdeel tegelijk vrij is. Praag is over de stadsdelen verdeeld, zodat ook de hoofdstad niet in één keer vertrekt. Met zes groepen is dit een van de meest fijnmazige spreidingen van Europa, fijner dan de Slowaakse of Poolse indeling.
Het doel is de bergstreken te ontlasten. Zou heel Tsjechië in dezelfde week vrij zijn, dan zouden gebieden als het Reuzengebergte, het Adelaarsgebergte en de Beskiden in één week vollopen. Doordat de groepen na elkaar gaan, kent een skigebied geen enkele piekweek maar zes achtereenvolgende drukke weken; de instroom verschuift van week tot week mee. De week waarin Praag vrij is levert de grootste landelijke piek op, omdat de hoofdstad veruit het grootste inwonertal heeft. De drukte is grotendeels binnenlands, en buiten de eigen districtsweek en de Praagse week is het merkbaar rustiger. Welke periodes het rustigst zijn, is te bekijken met de druktekaart.
Vrijwel gelijk aan Slowakije
De Tsjechische en Slowaakse voorjaarsvakantie lijken sterk op elkaar: beide zijn een week wintervakantie die regionaal wordt gespreid om de wintersportdrukte te dempen. Het verschil zit vooral in de fijnmazigheid: Tsjechië verdeelt over zes groepen, Slowakije over een kleiner aantal regio's binnen een kortere periode. De sterke gelijkenis komt voort uit de gezamenlijke geschiedenis als Tsjecho-Slowakije, waardoor de schoolsystemen op elkaar lijken; de Slowaakse opzet staat in de uitleg over de Slowaakse schoolvakanties. Het bredere patroon staat in het overzicht van de regionale spreiding.
De ředitelské volno: directievrije dagen
Boven op de vaste vakanties kan een schooldirecteur losse dagen lesvrij verklaren, het ředitelské volno, in de regel ten hoogste vijf dagen per schooljaar. De redenen zijn doorgaans organisatorisch of technisch: onderhoud aan het gebouw, een verkiezingsdag waarop de school als stembureau dient, of een aansluiting op een feestdag tot een lang weekend. Anders dan de landelijke vakanties liggen die dagen niet in de kalender vast, maar bepaalt elke school ze zelf, waardoor twee scholen in dezelfde plaats op verschillende dagen dicht kunnen zijn. Voor werkende ouders is dat lastig: de dagen vallen niet overal tegelijk, niet samen met de landelijke vakanties, en worden soms op relatief korte termijn aangekondigd, zodat opvang voor losse dagen extra geregel vraagt.
Feestdagen
Zowel nationale als religieuze feestdagen geven extra vrije schooldagen. Nationale dagen zijn onder meer de bevrijdingsdag op 8 mei, de dag van de Tsjechische staat op 28 september en de onafhankelijkheidsdag op 28 oktober, alle gewijd aan momenten uit de Tsjechische geschiedenis. Bijzonder zijn de dag van de Slavische geloofsverkondigers Cyrillus en Methodius op 5 juli en de Jan Hus-dag op 6 juli, die beide in de zomervakantie vallen. Daarnaast horen Pasen en Kerst bij de vakanties. De meeste nationale feestdagen zijn losse vrije dagen die, als ze aan een weekend grenzen, een lang weekend opleveren; net als de directeursdagen kunnen ze opvang vragen. Welke feestdagen in een jaar op een schooldag vallen, verschilt per jaar.
Zelf de data nakijken
De actuele data, inclusief de regionale verschillen, staan op de pagina over schoolvakanties in Tsjechië.
Bron: https://www.offterm.com/en/school-holidays/czech-republic/