De Duitse politie controleert rond de vakantiegrenzen gezinnen op luchthavens omdat te vroeg vertrekken vóór of te laat terugkeren ná de vakantie zonder Schulbefreiung een schending van de Schulpflicht is. Een schoolplichtig kind dat op een lesdag op het vliegveld wordt aangetroffen zonder verlofbewijs levert een melding op aan de school of de ordehandhaving, met een Bußgeld voor de ouders als gevolg. Vooral in Beieren gebeurt dit stelselmatig.
De controles richten zich op de dagen rond de vakantie
De aandacht gaat uit naar vertrek vlak vóór de eerste vakantiedag en terugkeer vlak ná de laatste, omdat gezinnen daar dagen proberen bij te plakken voor goedkopere tickets of een langere reis. Een kind dat op zo'n lesdag het land verlaat of binnenkomt, hoort op school te zitten; de luchthaven is daardoor een doeltreffend controlepunt. De politie vraagt ouders in die gevallen om een schriftelijke vrijstelling van de school te tonen.
Vooral Beieren controleert actief
De Beierse grenspolitie treft op luchthavens als Memmingen en Neurenberg geregeld schoolplichtige kinderen aan zonder vrijstelling; op één luchthaven ging het in een enkel jaar om meer dan tweehonderd gevallen. Het Beierse ministerie van Binnenlandse Zaken benadrukt dat de politie niet gericht op spijbelaars jaagt, maar hen aantreft tijdens regulier politiewerk aan de grens. De praktijk is daarmee een neveneffect van bestaande grenscontroles, niet een aparte klopjacht.
Zonder vrijstelling volgt een melding en een boete
Wie geen Schulbefreiung kan tonen, wordt geregistreerd en gemeld bij de school of de gemeentelijke ordehandhaving van de woonplaats. Die opent vervolgens een procedure wegens schending van de Schulpflicht en legt een Bußgeld op. De ouders zijn aanspreekbaar omdat zij verantwoordelijk zijn voor het schoolbezoek van hun kind; de hoogte van de boete verschilt per deelstaat, wat de uitleg over de boetes per deelstaat behandelt.
Waarom dit in Duitsland kan en elders zelden
De controles passen bij het Duitse stelsel van een afdwingbare schoolplicht, dat fysiek schoolbezoek voorschrijft en streng handhaaft. In landen met alleen een onderwijsplicht ontbreekt de juridische grond om een gezin op de luchthaven op verzuim aan te spreken. Waarom Duitsland het schoolbezoek zo strikt afdwingt, staat in de uitleg over de strenge Schulpflicht. De actuele vakantieperioden, waarbinnen reizen zonder vrijstelling wel mag, staan op de pagina over schoolvakanties in Duitsland.