Nederland heeft na Denemarken en Engeland de kortste zomervakantie van Europa

Terwijl de Nederlandse zomervakantie halverwege augustus alweer voorbij is, hebben leerlingen in Bulgarije, Portugal en Malta dan nog weken te gaan. Uit onze vergelijking van de officiële schoolkalenders van 27 Europese landen blijkt dat Nederland met ongeveer zes weken tot de kortste zomervakanties van het continent behoort. Alleen Denemarken en Engeland houden hun leerlingen nog iets korter thuis; Liechtenstein zit op precies dezelfde lengte. Aan de andere kant van de ranglijst zijn Bulgaarse basisscholieren met rond de zeventien weken bijna vier maanden vrij, bijna drie keer zo lang als een Nederlands kind.

De volledige ranglijst van 27 landen

Hieronder staan de landen gesorteerd van de kortste naar de langste zomervakantie, gemeten als het langste aaneengesloten zomerreces in het huidige schooljaar. Nederland staat op de vierde plek van onder.

Het gemiddelde over deze 27 landen ligt op ruim 68 dagen, bijna tien weken. De mediaan, met Polen precies in het midden, komt uit op 65 dagen. Nederland zit daar met 43 dagen ongeveer drieënhalve week onder. De spreiding is groot: tussen de kortste en de langste zomervakantie van Europa zit een verschil van elf weken.

Waarom de Nederlandse zomer zo kort is

Zes weken zomervakantie oogt karig, maar Nederlandse leerlingen zijn over het hele jaar gerekend niet veel minder vrij dan hun leeftijdgenoten elders. Het verschil zit in de verdeling. Nederland spreidt de vrije tijd bewust over het jaar met een herfst-, kerst-, voorjaars- en meivakantie, plus losse vrije dagen. De rest van de rusttijd zit dus niet in één lang zomerblok, maar in kortere onderbrekingen. Bovendien verdeelt Nederland de zomervakantie over drie regio's, noord, midden en zuid, om de reisdrukte en de verkeersstromen te dempen.

Die keuze voor spreiding is typerend voor Noordwest-Europa. Denemarken, Duitsland en Noorwegen zitten om vergelijkbare redenen ook onderin de ranglijst. Duitsland gaat nog een stap verder en rouleert de zomervakantie over zestien deelstaten en een venster van bijna drie maanden, zodat nooit het hele land tegelijk vrij is.

Waarom Zuid- en Oost-Europa maanden vrij zijn

Aan de bovenkant van de lijst spelen klimaat en traditie de hoofdrol. In landen als Portugal, Spanje, Griekenland en Malta maakt de zomerhitte lesgeven in juli en augustus onaantrekkelijk, waardoor de vakantie zich concentreert in één lang blok. Korte tussenvakanties zoals de Nederlandse herfst- en meivakantie ontbreken er grotendeels.

Het meest opvallende geval is Bulgarije. Daar stoppen de jongste basisscholieren al halverwege mei, terwijl hogere leerjaren pas in juni klaar zijn. Voor de jongsten loopt de zomervakantie zo op tot rond de 120 dagen, veruit de langste van Europa. Ook Letland, met een zomer die op 1 juni begint, en Portugal, dat pas half september weer start, zitten fors boven de rest.

Wat dit betekent voor Nederlandse ouders

Een korte zomervakantie heeft twee kanten. Het opvanggat dat werkende ouders moeten overbruggen is in Nederland kleiner dan in Zuid-Europa, waar gezinnen soms tien tot zeventien weken moeten invullen. Tegelijk drukt die korte periode de vraag samen: omdat vrijwel heel Nederland in dezelfde weken vrij is, pieken de prijzen van vliegtickets, campings en vakantieparken juist in dat smalle venster. Wie flexibel is, wijkt daarom uit naar de randen van de vakantie of naar een bestemming waar de lokale schoolvakantie al voorbij is. Onze druktekaart laat per week zien waar het in Europa druk wordt door schoolvakanties.

Zo komen we aan deze cijfers

Voor deze vergelijking gebruiken we de officiële schoolkalenders die we per land bijhouden, gevoed door de nationale ministeries van onderwijs en de open kalenderdata van OpenHolidays. Per land namen we het langste aaneengesloten zomerreces in het huidige schooljaar. De exacte data verschuiven jaarlijks en in federale landen zoals Duitsland en Zwitserland ook per regio; in die gevallen gebruikten we de landelijke of een representatieve periode. Voor een handvol landen zonder centrale kalender, waaronder de Scandinavische, geldt een representatieve regio. De volledige, actuele data per land vind je op de landpagina's, bijvoorbeeld voor Nederland en Bulgarije.